Slide show

Thursday, July 24, 2014

MBOLEA YA SAMADI CHANZO KIZURI CHA KUZALISHA BIOGESI

Mbolea ya samadi inamatumizi mengi kwa binadamu ikiwa ni pamoja na kutumia kama mbolea ya kurutubishia udongo lakini lililo muhimu kwa sasa tunapokabiliana na kupunguza matumizi ya kuni zinazotokana na kukata miti. Mbolea inatumika kuzalisha biogesi, chanzo cha nishati na mbolea hai.  

Nishati ya biogesi ni aina ya nishati inayosaidia kupunguza uharibifu wa mazingira na inazalisha mbolea ya mboji ambayo imethibitishwa kurutubisha udongo.

Biogesi ni gesi inayozalishwa na bacteria wanapovunjavunja malighafi zinazooza kwa urahisi kama vile kinyesi cha ng’ombe na mifugo wengine, na mabaki ya jikoni, yanapowekwa kwenye sehemu isiyokuwa na hewa ya oksijeni. Nishati hii inaweza kutumika kwa kupikia pamoja na kuwasha taa majumbani.

Namna biogesi inavyozalishwa

 

Uzalishaji wa biogesi hutumia teknolojia rahisi. Picha hizi mbili zinaonyesha mitambo ya kuzalisha biogesi inayoendelea kujengwa. Mtambo wa biogesi hujumuisha tanki kubwa ambalo hujazwa samadi ambayo huchakachuliwa na bakteria, na matokeo yake ni upatikanaji wa gesi pamoja na mbolea hai. Mtambo huu huwa na sehemu ya kujazia samadi na mchanganyiko mwingine unaotumika kutengeneza gesi, sehemu ya chujio, ambayo husaidia kukusanya mbolea ambayo imeshachakachuliwa kutoka nje ya mtambo.

Mambo ya kuzingatia
Ukubwa wa mtambo wa nishati ya gesi kutegemea idadi ya mifugo uliyonayo na mahitaji yako ya nishati.
Tazama mfano wa kielezo hapa chini

Ukubwa wa Mtambo
Idadi ya Ng’ombe
Masaa ya kupika kwa siku
4m3
2 → 3
2→ 4
6m3
4→ 5
4→ 6
9m3
5→ 7
6→ 10
13m3
10→15
8→15

Idadi iliyoonyeshwa ni ya ng’ombe wanaolishwa kwenye zizi muda wote ambapo kinyesi hupatikana kutoka kwenye zizi. Ukubwa wa mtambo ni katika mita za ujazo (m3).
Kama ng’ombe hupelekwa malishoni wakati wa mchana na kurudi kwenye zizi wakati wa usiku, inatakiwa kupatikana kinyesi sawa na ng’ombe wasio chungwa ili kupata kiasi cha gesi kinacholingana na mahitaji yako. 

Kwa ufupi unahitaji mambo yafuatayo ili uwe na mtambo wa biogesi nymbani kwako
1) Unahitaji kuwa na angalau ng’ombe wawili wa kudumu karibu na mtambo. 
2) Ng’ombe wako wawepo muda wote katika mwaka. Unatakiwa kulisha mtambo hata wakati wa ukame.
3) Hakikisha kuwa utaweza kulisha ng’ombe wakati wa ukame.
4) Hakikisha kuwa na maji wakati wote wa mwaka 
5) Utahitaji kulisha mtambo angalao mara moja kwa siku. 

Matumizi

Mitambo ya biogesi imegawanyika katika makundi manne kulingana na mahitaji ya mtumiaji na uwezo wa kulisha mtambo pia. Kuna mtambo wenye mita za ujazo nne, sita, tisa, na kumi na tatu. Mkulima mwenye mtambo wa mita za ujazo nne, atahitaji kuwa na ng’ombe wawili kwa ajili ya kulisha mtambo huo.
Baada ya mtambo kujengwa, unahitajika kumwagiliwa kwa siku 14 ili kuruhusu kukomaa. Baada ya hapo, mtumiaji anatakiwa kujaza kwa kipindi cha siku hamsini bila kutumia. Hii inatoa nafasi kwa bakteria kuweza kuchakachua samadi na malighafi nyingine na hatimae kupata gesi. Kwa kipindi hicho mtumiaji atalazimika kulisha mtambo kwa kufuata maelekezo ya wataalamu. Hata kama mtambo utajaa kabla ya siku hamsini hairuhusiwi kutumia kwa kuwa bado hutapata gesi inavvyotakiwa.

Faida za biogesi

Kuna faida nyingi sana mkulima anazozipata kutokana na uzalishaji wa biogesi. Miongoni mwa faida hizo ni pamoja na;

• Upatikanaji wa nishati rahisi: Uzalishaji wa biogesi ni endelevu, kwani hutegemea ujazwaji wa samadi na malighafi nyingine zinazooza kwenye mtambo, na haiishi kama aina nyingine za nishati zinazotumika na kwisha.

Mkulima Zadock Kitomari akielezea namna ya kulisha mtambo na kukusanya mbolea inayotoka
• Hutunza mazingira: Nishati ya biogesi, haitoi moshi wa aina yoyote kama ilivyo kwa nishati nyinginezo ambazo huzalisha moshi na harufu hatarishi kwa mazingira, pamoja na tabaka la ozoni. Kwa mantiki hiyo ni nishati rafiki kwa mazingira. 

• Uzalishaji wa mbolea: Hii ni moja wapo ya faida za kuwa na mtambo wa biogesi. Baada ya samadi iliyojazwa kwenye mtambo kuchakachuliwa na bakteria, hutoka nje ya mtambo, mbolea hii inayotoka ikikingwa, kuvundikwa na kutunzwa vizuri, ina ubora wa hali ya juu sana.

• Hupunguza gharama: Biogesi, inapunguza gharama kwa kiasi kikubwa sana kwani baada ya mtumiaji kugharamia utengenezaji wa mtambo, hakuna gharama nyingine zaidi inayohitajika kwa ajili ya kupata nishati hiyo. Sana sana ni kulisha mtambo na kufanya matengenezo madogo madogo inapobidi.

• Huokoa muda: Nishati hii husaidia kuokoa muda wa kupika hasa kwa kina mama, kwani huivisha kwa haraka. Hali kadhalika, muda ambao mama angetumia kwa ajili ya kwenda kukata kuni, huutumia kwa ajili ya shughuli nyingine za maendeleo ya familia.

• Huokoa miti: Miti mingi sana hukatwa kwa ajili ya kutengeneza mkaa, na kutumika kama kuni. Unapokuwa na biogesi, huhitaji tena kukata miti kwa ajili ya mkaa au kuni, hivyo miti mingi inaokoka na kufanya mazingira yetu kuwa salama zaidi.
Jiko la kupikia linalotumia biogesi iliyozalishwa kutoka kwenye samadi ya mifugo
Kwa maelezo zaidi juu ya biogesi wasiliana na Juliana Mmbaga kutoka CARMATEC kwa simu namba +255 759 855 839. Au, Bwana Zadock Kitomary kwa simu namba +255 756 481 239.






CHANZO na 

RANCHI NA KITUO CHA UTAFITI WEST KILIMANJARO

Ng'ombe na kondoo wa ranchi ya West Kilimanjaro
Kondoo wa ranchi ya West Kilimanjaro

Waziri wa Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi Mhe. Dr. Titus Mlengeya Kamani (Mb) akiwa na wadau wengine wa sekta ya mifugo alipotembelea  Ranchi ya West Kilimanjaro na Kituo cha Utafiti cha West Kilimanjaro. Kondoo katika ranchi ya West Kilimanjaro.

Banda la kwa ajili ya Mbuzi katika kituo cha utafiti cha West Kilimanjaro
Mbuzi waliopo katika kituo cha utafiti West Kilimanjaro. Mheshimiwa Waziri wa Wizara ya maendeleo ya mifugo na Uvuvi akiwa na wadau wengine walipotembelea kituo hicho.

NB: Picha zote ni kwa hisani ya Habari Mifugo na Uvuvi

Tuesday, July 15, 2014

PRESS RELEASE - SUA PRODUCES FIRST TANZANIAN WELLCOME TRUST FELLOW




Dear Colleagues,

Please find a press release announcing the award of a highly prestigious fellowship by UK Charity, Wellcome Trust, to Dr. Christopher Kasanga of the Sokoine University of Agriculture (SUA) in Morogoro.
Dr. Kasanga who is also a senior lecturer of Virology, Molecular Biology and Biotechnology at SUA becomes the first Tanzanian recipient of such an award.
He will be able, over the next five years, to undertake basic and discovery research on the evolutionary characteristics of the foot-and-mouth disease virus (FMDV) strains in Africa that could be associated with future epidemics in Africa and beyond.
A highly contagious disease, FMD affects livestock such as cattle, swine, sheep and goats as well as a variety of cloven hoofed wild animals. Countries, like Tanzania and most of Sub-Saharan Africa where this disease occurs frequently are barred from exporting animals and animal products, such as beef, to the industrialised countries where this disease has been eliminated.
The unique significance of this new research is the identification of early genomic changes that are likely to lead to broader antigenic and virulence characteristics, the knowledge of which could be crucial in defining early interventions, including vaccine strain selection before such changes result in wide-scale epidemics of FMD.
To request for further information or an interview please contact:
Nicodemus Odhiambo Marcus, at +255 732931717 or 255 789 650 797 or nicodemus.marcus@sacids.org.
Much appreciated if you could find this useful for the benefit of your readers and the wider Tanzanian readership.
Sincerely,
Nicodemus O. Marcus

Wednesday, July 2, 2014

NAFASI ZA KAZI KWA WATAALAMU WA MIFUGO


GONGA KWENYE NAFASI HUSIKA ILI KUPATA MAELEZO ZAIDI 

1. DAKTARI MIFUGO MKUFUNZI DARAJA LA II (VETERINARY TUTOR II) – NAFASI 1

Apply before: 11 Jul 2014

  • COMPANY: 
    SEKRETARIATI YA AJIRA KATIKA UTUMISHI WA UMMA
  • Location > Dar Es Salaam 
    Position Type > Full Time
    Organization Type >Government 







Apply before: 11 Jul 2014
  • COMPANY: 
    SEKRETARIATI YA AJIRA KATIKA UTUMISHI WA UMMA
  • Location > Dar Es Salaam 
    Position Type > Full Time
    Organization Type >Government 







Apply before: 11 Jul 2014
  • COMPANY: 
    SEKRETARIATI YA AJIRA KATIKA UTUMISHI WA UMMA
  • Location > Dar Es Salaam 
    Position Type > Full Time
    Organization Type >Government 







4. MKUFUNZI MIFUGO DARAJA II (ANIMAL SCIENCE) – NAFASI 3

Apply before: 11 Jul 2014
  • COMPANY: 
    SEKRETARIATI YA AJIRA KATIKA UTUMISHI WA UMMA
  • Location > Dar Es Salaam 
    Position Type > Full Time
    Organization Type >Government 






5. DAKTARI UTAFITI MIFUGO DARAJA LA II (VETERINARY RESEARCH OFFICER II) – NAFASI 7

Apply before: 11 Jul 2014
  • COMPANY: 
    SEKRETARIATI YA AJIRA KATIKA UTUMISHI WA UMMA
  • Location > Dar Es Salaam 
    Position Type > Full Time
    Organization Type >Government 






6. DAKTARI WA MIFUGO DARAJA LA II (VETERINARY OFFICERS) – NAFASI 14

Apply before: 11 Jul 2014
  • COMPANY: 
    SEKRETARIATI YA AJIRA KATIKA UTUMISHI WA UMMA
  • Location > Dar Es Salaam 
    Position Type > Full Time
    Organization Type >Government 







Source: Zoom Tanzania

Tuesday, June 24, 2014

CHUO KIKUU CHA SOKOINE CHA KILIMO CHA GUNDUA CHANJO YA NDUI KWA KUKU




GAZETI LA MWANANCHI
Dar es Salaam.  Tanzania imeingia katika vitabu vya kihistoria ya tiba baada ya Profesa Philemon Wambura kugundua chanjo ya ugonjwa wa ndui kwa kuku ambayo imetambuliwa kimataifa.
Chanjo hiyo iitwayo ‘Fowl Pox TPV-1 strain,’ iliyofanyiwa utafiti kwa miaka 10 na ya kwanza kugunduliwa duniani, itaanza kutumika Afrika na dunia nzima hivi karibuni.
Akizungumza wakati wa utiaji saini wa makubaliano na kampuni ya kimataifa  inayotengeneza dawa na chanjo mbalimbali za mifugo, MCI Sante Animale ya Morocco, Profesa Wambura alisema chanjo hiyo ni ya kwanza kukubalika kutumika kuzuia ugonjwa wa ndui ya kuku na ni rahisi kutumia ukilinganisha na chanjo nyingine zilizowahi kufanyiwa majaribio.
“Ni fahari kwa Tanzania kuwa mgunduzi wa kwanza wa chanjo hii duniani, ni chanjo yenye ubora wa hali ya juu  na matumizi yake yataongeza uzalishaji wa kuku na kuongeza kipato,” alisema Profesa Wambura ambaye ni Mkuu wa Kitengo cha Tiba ya Wanyama wa Chuo cha Kilimo Sokoine (SUA).
Profesa Wambura alisema tofauti na chanjo nyingine, hiyo inaweza ikawekwa kwenye chakula au maji ya kunywa bila kupata usumbufu wa kuwakamata mmoja mmoja na kuweka dawa machoni kama ilivyozoeleka.
Alisema chanjo hiyo ina sifa kubwa ya kuvumilia joto, jambo linaloifanya kuwa ni rafiki wa mazingira ya vijijini ambako hakuna umeme na ina uwezo wa kutambua iwapo kuku ana virusi vya ugonjwa wa ndui kwa kutumia damu ya kuku mwenyewe.
“Madhumuni yetu ni kuhakikisha chanjo hii inapatikana kwa bei nafuu ili hata wananchi wa kawaida wanufaike. Ndiyo maana itazalishwa kwa wingi ili iuzwe kwa bei nafuu,” alisema.
Mkurugenzi Mkuu wa Tume ya Sayansi na Teknolojia (Costech), Dk Hassan Mshinda alisema ni fahari kubwa kuwa kazi ya mtafiti wa Kitanzania imeonekana na mataifa ya nje, jambo ambalo linatoa ari kwa watafiti wengine kufanya kazi zaidi.
Alisema mradi  huo wa chanjo ya ndui ya kuku uliogharimu Sh205 milioni ni wa kimataifa na chanjo hiyo itasambazwa duniani kote kwa ushirikiano wa Costech na Kampuni ya MCI.
“Ni vizuri sasa tafiti za Kitanzania zinatumika badala ya kuhifadhiwa kwenye makabrasha bila faida yoyote. Ni kazi ya kujivunia hasa,” alisema
Mkuu wa Kitengo cha Uendelezaji wa Biashara wa MCI, Dk Baptiste Dungu alisema kampuni yake imefanya kazi na Profesa Wambura na kugundua kuwa utafiti wa chanjo yake una manufaa makubwa kwa sababu ni wa kwanza duniani.
VYANZO VINGINE


Friday, May 30, 2014

RAMANI YA AFRIKA KUONYESHA NCHI ZILIZOKUMBWA NA HOMA YA BONDE LA UFA

Ramani ya Afrika na Sehemu ya Mashariki ya Kati ya bara dogo la India: Ramani hii inaonyesha nchi ambazo zimeshakubwa na Homa ya Bonde la Ufa (RVF) hadi kufikia mwaka 2011. Rangi ya bluu iliyokolea inaonyesha nchi ambazo zimekubwa na mlipuko wa ugonjwa huu ikiwemo nchi yetu ya Tanzania huku rangi ya bluu iliyofifia inaonyesha nchi ambazo dalili za uwepo wa virusi wa ugonjwa huu zimejidhihirisha bila kuwa na muonekano wa ugonjwa kwa wanyama. Ugonjwa huu mara nyingi hujitokeza katika mfumo wa mlipuko kufuatia kunyesha kwa mvua kubwa zinazosababisha kuanguliwa kwa mayai ya mbu aina ya Aedes ambako virusi vya ugonjwa huu huwa vimetunzwa kwa muda mrefu. Virusi vya ugonjwa huu vinaweza kukaa kwenye mayai kwa muda wa miaka 5 hadi 20 na huamka tena pale mayai ya mbu yanapoanguliwa. Mbu akiwa na uwezo wa kumuuma mnyama (Ng'ombe, mbuzi, kondoo, nyati n.k) husambaza wadudu hao wa ugonjwa. Mlipuko wa mwisho hapa nchini kama inavyoonyeshwa kwenye ramani ilikuwa mwaka 2007 ambapo mifugo ilikufa na binadamu pia.

Saturday, May 10, 2014

NG'OMBE WA MAZIWA NA NDAMA WAKE

Ng’ombe wa maziwa

Sifa za ng’ombe wa maziwa ni zifuatazo:-

Umbo lililopanuka kwa nyuma na kupungua kuelekea kichwani

Mgongo ulionyooka kuanzia mabegani kuelekea mkiani

Miguu mirefu iliyonyooka, minene yenye kuacha nafasi kwa ajili ya kiwele na kwato imara
Kiwele kiwe kikubwa chenye chuchu nne, ndefu, na unene wa wastani

Nafasi kati ya chuchu na chuchu iwe ya kutosha

Endapo ngombe anakamuliwa awe na kiwele kikubwa kilichoshikamana vizuri mwilini, na mishipa mikubwa kwenye kiwele iliyosambaa
Aina ya ngombe wa maziwa wanaofugwa kwa wingi nchini ni pamoja na Friesian,
Ayrshire, Jersey, Mpwapwa, Simmental na chotara watokanao na mchanganyiko wa aina hizo na Zebu.



Ng’ombe wa maziwa aina ya Friesian’


Utunzaji wa Ndama

Mfugaji anapaswa kutunza ndama vizuri kwa lengo la kupata ng’ombe wengi na bora kwa ajili ya maziwa. Mambo muhimu ya kuzingatia katika utunzaji wa ndama tangu kuzaliwa hadi kuachishwa maziwa ni pamoja na:
   Kuhakikisha kuwa ndama anapakwa dawa ya kuzuia maambukizi ya viini vya magonjwa kupitia kwenye kitovu, kwa mfano dawajoto (Tincture of Iodine) mara baada ya kuzaliwa.
   Ndama apatiwe maziwa ya awali yaani dang’a (colostrum) mara baada ya kuzaliwa kwa lengo la kupata kinga ya mwili dhidi ya magonjwa. Aidha, aendelee kunyonya maziwa hayo kwa muda wa siku 3-4;
   Endapo jike aliyezaa amekufa au hatoi maziwa, apewe dang’a toka kwa ng’ombe mwingine kama yupo au dang’a mbadala, ambayo inaweza kutengenezwa kwa kuchanganya vitu vifuatavyo:
¾  Lita moja ya maziwa yaliyokamuliwa wakati huo huo,
¾  Lita moja ya maji yaliyochemshwa na kupozwa hadi kufikia joto la mwili,
¾  Kijiko kimoja cha chai cha mafuta ya samaki (cod liver oil),

¾  Mafuta ya nyonyo vijiko vya chai 3, na

¾  Yai moja bichi.


Koroga mchanganyiko huo, weka katika chupa safi na ndama anyweshwe kabla haujapoa. Ndama anyweshwe mchanganyiko huo mara 2 kwa siku kwa muda wa siku 3 mfululizo na kila mara mchanganyiko uwe mpya. Wakati wa kunyweshwa, chupa iwekwe juu ya ulimi na kichwa cha ndama kiinuliwe juu kidogo ili asipaliwe;
   Endapo ndama hawezi kunyonya, ng’ombe akamuliwe na ndama apewe maziwa kwa njia ya chupa kwa kuzingatia usafi wa maziwa na chupa,
•   Ndama aendelee kupewa maziwa kwa kiasi kama ilivyoonyeshwa kwenye Jedwali Na. 1,

   Ndama aanze kuzoeshwa kula nyasi laini, pumba kidogo na maji safi wakati wote kuanzia wiki ya 2 baada ya kuzaliwa; na
•   Ndama aachishwe kunyonya au kupewa maziwa akiwa na umri wa miezi 3.

Mfugaji ahakikishe  kwamba  ndama  anayeachishwa  kunyonya  ana  afya nzuri.

 
Ndama aina ya Friesian’

Jedwali Na. 1: Kiasi cha Maziwa na Chakula Maalum kwa Ndama

Umri (Wiki)
Kiasi cha Maziwa kwa siku (lita)
Kiasi cha chakula Maalum cha ndama kwa siku (kilo)
1.
3.0
0.0
2.
3.5
0.0
3.
4.0
0.0
4.
4.5
0.0
5.
5.0
0.1
6.
5.0
0.2
7.
5.0
0.3
8.
4.0
0.4
9.
3.0
0.7
10.
2.0
1.0
11.
1.5
1.25
12-16
0.75
1.5



SOURCE: Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi-Dar es salaam